دانش - پزشکی

کبد بزرگترین غد ه  بدن

کبد و بیماریهای ان   ( قسمت اول )

بزرگترین و پیچیده ترین عضو در بدن کبد است که در

 قسمت راست بدن و بالای شکم درست زیر دیافراگرام قرار

دارد .

آناتومی و فیزیولوژی کبد

کبد1500 گرم وزن دارد و به چهار لوب تقسیم می شود .

ساخت ، ذخیره ، تغییر و ترشح مقدار زیادی از مواد

متابولیکی بدن را بعهده دارد .  این غده خون غنی از مواد

 غدایی را از دستگاه گوارش گرفته سپس آنها را ذخیره ویا به شکل مواد شیمیایی تغییر می دهد .

که در قسمت دیگری از بدن جهت نیازهای متابولیکی مورد استفاده قرار می گیرد

   در تنظیم گلوکز و متابولیسم پروتئین دارای اهمیت ویژه ای است

 صفرا را ساخته  و ترشح می کند که نقش عمده ای در هضم و جذب چربی ها در دستگاه گوارش دارد .

 محصولات زائد از خون می گیرد و  به صفرا ترشح می کند صفرا تولید ی توسط کبد موقتاً در کیسه صفرا ذخیره  تا برای هضم بکار رود  .

بنابراین

عمل تنظیم، سنتز، ذخیره سازی، ترشح ، تبدیل ، انتقال و تجزیه بسیاری از مواد مختلف بعهده این عضو مهم بدن است .به هضم غذا کمک کرده و سموم بدن را دفع می کند .

خلاصه ای از عملکرد کبد

سنتز لیپو پروتئین ها نظیر کلسترول

- سنتز صفرا( زرداب) که برای هضم و جذب چربی

- ساخت کارنی تین برای استفاده در سلول های واسطه انتقال چربی

- تنظیم میزان گردش کلسترول درخون

- ذخیره و آزادسازی گلوکز

- تبدیل اسید لاکتیک به گلیکوژن

- تبدیل ویتامین هایB به شکل فعال کو آنزیم آن

- تبدیل آمونیاک به اوره که توسط کلیه ها دفع می شود

- تولید یا سنتز پروتئین های خاص نظیرآلبومین و فاکتورهای انعقاد خون

- ذخیره موادی نظیر گلوکز، ویتامین های محلول در چربی شاملK , E , D, B12 , A و فولات (اسید فولیک )  و مواد معدنی نظیر مس و آهن

- تبدیل و غیر فعال کردن هورمون ها

منبع - تبیان

منابع  پزشکی

درمان سنگ کلیه

از آنجایی که سنگ کلیه انواع مختلفی دارد، درمان هر کدام متفاوت است.

درمان به وسیله تغییر عادات غذایی، درمان دارویی و یا جراحی انجام می شود.

خوشبختانه بیشتر سنگ ها بدون نیاز به جراحی دفع می شوند. ولی برخی سنگ ها هم به خودی خود خارج نمی شوند و به درمان دارویی مخصوص و در بعضی مواقع جراحی نیاز دارند.

حدود 90 درصد از سنگ ها ( با کمک دریافت مایعات) می توانند به راحتی دفع شوند.

در صورتی عمل جراحی لازم می شود که سنگ ها:
1- یا بسیار بزرگ باشند و یا در حال بزرگ شدن باشند.

2- بعد از مدت مورد انتظار، دفع نشوند.

3- درد دائمی و پایدار باشد.

4- سنگ جلوی خروج ادرار را بگیرد.

5- عفونت در ادرار زیاد شود.

6- بافت کلیه را تخریب کند.

روش های درمان سنگ های کلیوی

  بسیاری از افراد بدون این که بدانند دچار سنگ های کلیوی هستند باید بدانیم که گاها سنگ های کوچک تر کلیوی علائم بیشتر برای بیمار ایجاد می کنند.امروز برای درمان سنگ های کلیوی کمتر از اعمال جراحی باز استفاده می شود.

الف: سنگ شکنی برون اندامی

ESWL
 این روش بیشتر برای سنگ های کوچک کلیوی استفاده می شود که با انرژی که از خارج بدن به سنگ کلیه وارد می شود موجب خرد شدن سنگ می شود. این درمان معمولا سی دقیقه تا یک ساعت طول کشیده و با درد زیاد همراه نمی باشد و اغلب بدون بی هوشی قابل انجام است.

ب:سنگ شکنی درون اندامیTUL
 سنگ های کلیه به وسیله سنگ شکنی از طریق دستگاه یورتروسکوپ با وارد کردن دستگاه به درون بدن از طریق مجرا و سپس حالب کاربرد دارد. از این روش بیشتر برای درمان سنگ های حالب استفاده می شود.

ج: سنگ شکنی از طریق پوست
PNL
  با ایجاد سوراخ کوچکی در پشت بیمار دستگاه وارد کلیه شده، سنگ یا به صورت درسته خارج می شود و یا پس از خرد کردن سنگ قطعات آن خارج می شود.

 در نهایت روش عمل جراحی باز کلیه که با برش بر روی پوست ناحیه پهلو یا شکم یا پشت، باز کردن عضلات وفاسیاها و نهایتا خارج کردن سنگ از طریق برش روی لگنچه یا کلیه، انجام می شود این روش امروز کمتر کاربرد دارد.

در مجموع، به همه افراد سالم، به خصوص، افراد مستعد بروز سنگ کلیه  توصیه می شود، در طول روز به مقدار کافی آب و مایعات مصرف نمایند. افراد مبتلا به سنگ های کلیه نیز حتماً حداقل 2 لیتر آب در طول روز بنوشند و علاوه بر توجه به نکات فوق، برای تنظیم رژیم غذایی برحسب نوع سنگ، با یک متخصص تغذیه مشورت نمایند.

تعدادی از انواع سنگهای کلیه

انواع سنگ کلیه  :

1- سنگ های اگزالات و فسفات کلسیم : 
حدود 80% سنگ های کلیه، از جنس اگزالات کلسیم هستند و بروز این نوع سنگ کلیه بیشتر در سنین میانسالی است . از جمله علل دیگر، پرکاری تیروئید ، افزایش اسید اوریک ادرار ، اسیدوز توبولی کلیه ، افزایش اگزالات ادرار و افزایش کلسیم ادرار می باشد .

2- سنگ های  STRUVITE  استراویت :
  از نظر شیوع، بعد از سنگ های کلسیمی هستند که حاوی آمونیوم، فسفات و منیزیم می باشند . در واقع این سنگ ها حدود 15-5% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند .  و با عفونت های سیستم ادراری ارتباط دارند ، به این علت به آنها سنگ های عفونی گفته می شود .
 معمولاً این سنگ ها با جراحی برداشته می شوند .

3- سنگ های اسید اوریکی :
 حدود 4% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند . افزایش دفع اسید اوریک، در اثر اختلال در سوخت و ساز واسطه ای پورین ها رخ می دهد ، که در بیماری نقرس بیشتر دیده می شود .

4- سنگ های سیستئینی :
 که  حدود 1% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند . این بیماری نسبتاً نادر، در اثر اختلال ژنتیکی رخ می دهد . لذا این ترکیب در ادرار تجمع می یابد . به این وضعیت، سیستینئوری ( وجود سیستئین در ادرار) گفته می شود و در سنین کودکی بروز می کند و معمولاً سابقه ی خانوادگی نیز دارد . این بیماری یکی از معمول ترین علت های سنگ کلیه در دوران کودکی و قبل از بلوغ است .

رنگ سنگ:
رنگ این سنگ ها زرد و گاهی قهوه ای می باشد .

راه‌های درمان سنگ کلیه  

راه‌های درمان سنگ کلیه، بسته به نوع سنگ و چگونگی متفاوت می‌باشد .
بیشتر سنگ‌های کلیه، بدون نیاز به جراحی قابل درمانند، یعنی در چنین مواردی نو شیدن میزان زیادی مایعات و داشتن تحرک و فعالیت کافی است که بتوان به دفع سنگ از بدن کمک کرد. ولی زمانی هم هست که اگر سنگ کلیه به مدت طولانی در بدن باقی بماند، می‌تواند باعث بروز ایجاد عفونت‌ها و یا ناراحتی‌های حاد کلیوی شود، در چنین مواردی عمل جراحی توصیه می‌شود.

سنگ های بزرگ معمولاً در کلیه مانده و بدون علامتند، هرچند که می توانند به کلیه آسیب بزنند. سنگ های کوچک به آسانی همراه ادرار از طریق حالب دفع می گردند. سنگ های بین این دو اندازه که از طرفی قابلیت ورود به حالب را داشته و از طرف دیگر به اندازه کافی کوچک نیستند تا عبور آنها از حالب به آسانی صورت گیرد باعث ایجاد درد شدید می گردند. این سنگ ها معمولاً در طی چند روز دفع می گردند. چنانچه حرکت سنگ متوقف شده و باعث انسداد ادراری گردد، برای پیشگیری از آسیب بیشتر کلیه باید خارج گردد.

در مورد سنگ های بزرگتری که خودبه خود دفع نشده و باعث ایجاد عوراض ، عفونت یا درد شدید شده اند اقدامات درمانی به منظور حذف آنها لازم است . روش های مختلف درمانی در این زمینه عبارتند از: حل کردن سنگ به طریق شیمیایی ، در آوردن سنگ با آندوسکوپ ، خارج کردن سنگ از طریق پوست ، سنگ شکنی با کمک امواج ماوراء صورت از خارج بدن [ESWL] ، و به ندرت جراحی باز. سایر رویکردهای درمانی جدید نیز در دست بررسی است .
- سنگ های ناشی از بالا بودن میزان کلسیم بدن ممکن است نیازمند برداشت جراحی بافت پاراتیرویید غیرطبیعی باشند

توضیح کاملتر روش های درمانی   .  .  .

منبع = تغذیه و سلامت  تبیان

کلیه - عملکرد - پیشگیری - نشانه ها - بیماریها

سنگ کلیه  (١)

کلیه ها عمل تصفیه خون را با خارج کردن مقدار اضافی سدیم(نمک) و دیگر مواد زاید و محلول در آب انجام می دهد.

اشباع و غلیظ شدن ادرار باعث ته نشینی و رسوب ترکیبات آن در کلیه ها می شود و در نتیجه سنگ کلیه به وجود می آید که قابل حل در ادرار نیست.

اجزای غیر قابل حل با هم جمع می شوند و تبدیل به سنگ سختی می شود.

اسیدی یا قلیایی بودن ادرار نیز باعث تشکیل سنگ می شود.

سنگ

سنگ ها  کوچک و  بزرگ باشند. 80 درصد سنگ ها کمتر از 2 سانتی متر پهنا دارند.

هنگامی که سنگ کلیه خیلی کوچک باشد، ممکن است به صورت غیر قابل مشاهده و خود به خود از ادرار دفع شود.

گاهی، سنگ رشد زیادی می کند و برای همین به راحتی از کلیه خارج نمی شود.

گاهی هم، سنگ دارای گوشه های تیز و زبر می باشد و به سختی و با درد دفع می شود. 

نشانه ها هنگامی ظاهر می شود که سنگ جا به جا شود. این نشانه ها شامل:

- درد شکم یا کناره پشت، که ممکن است به کشاله ران یا بیضه‌ها تیر بکشد.

- سرماخوردگی

- وجود خون در ادرار

- کاهش دفع ادرار و یا قطع کامل آن

- درد در هنگام ادرار کردن

- وجود چرک در ادرار

 طبق امار  در موارد زیر ابتلا به سنگ کلیه بیشتر است :

سفید پوستان

 زنان

 20 تا 40 سالگی

داشتن سابقه فامیلی

 رژیمی که دارای مقدار زیادی سبزیجات سبز رنگ، چربی، لبنیات، نمک و چای جوشیده باشد.

- عفونت در لوله های ادراری

- کاهش مایعات بدن به علت اسهال یا تعریق بیش از حد.

- بی نظمی و خوب عمل نکردن کلیه ها

- اختلال متابولیکی: مانند مشکلات در روده، غدد درون ریز و کلیه ها

- اختلال ژنتیکی: مانند، نقرس (بیماری مربوط به مفاصل که موجب افزایش اسید اوریک در خون می شود)، افزایش اگزالات در ادرار و اسیدی شدن لوله های کلیوی

- اختلال در کار غده تیروئید

- دریافت زیاد ویتامین های C و D

- انسداد در لوله های ادرار

- داروها از قبیل: دیورتیک ها و یا داروی ضد اسید معده که دارای کلسیم می باشد.

- مصرف الکل

- کم تحرکی

 .  .  .

منبع = تغذیه و سلامت  تبیان

همشهری انلاین

کلیه - عملکرد - پیشگیری - نشانه ها - بیماریها

نشانه‌های بیماری کلیوی

.  .  .

بیماری کلیوی معمولاً بی سر و صدا پیشرفت می‌کند و موجب تخریب قسمت عمده‌ای از فعالیت و عملکرد کلیه می‌گردد. بنابراین افراد در معرض خطر پیشرفت بیماری کلیوی باید بطور مرتب مورد ارزیابی قرار گیرند. مثل  مبتلایان  به بیماری قند - دیابت - پرفشاری خون، بیماری عروقی و وابستگان نزدیک افراد مبتلا به بیماریهای ارثی کلیه .

گاهی اوقات  بیماری های شدید کلیوی نیز بدون علامت است و  اهمیت آزمایش خون یا آزمایش ادرار در بررسی مشکلات کلیوی روشن می‌شود .
 علائم زیر می‌توانند نشانگر بیماری کلیوی باشند که در ازمایش ها و بررسی های بیشتر مشخص خواهند شد  :
 
خستگی
پرفشاری خون
ورم چشم ها، دست یا پا
دفع ادرار خونی، تیره یا رنگ چای
شب‌ادراری یعنی بیشتر از یک بار در موقع خواب
کاهش اشتها
کاهش وزن
خارش سراسری پایدار
وجود خون در ادرار
 
زمانی که کلیه‌ها نارسا شوند مواد زائد و مایعات در بدن جمع شده و  نیاز به درمان دیالیز (برای تصفیه خون یا به وسیله ماشین یا از راه شکم و به صورت دیالیز صفاقی) یا پیوند کلیه بوجود می اید .

چگونه می‌توان در پیشگیری از بیماریهای کلیوی موفق بود :

بررسی کردن منظم فشار خون
فشار خون بالا و کنترل نشده سرعت طبیعی  بیماری های  کلیوی را افزایش می‌دهد

تحت کنترل در اوردن  بیماری قند - دیابت
   تعداد زیادی از بیماران کلیوی مبتلایان به بیماری قند می‌باشند 
 

حتی الامکان از مصرف داروهایی که توسط پزشک تجویز نشده‌اند  خودداری کنید .  بخصوص داروهای مسکن
 پیش از مصرف هر دارو حتما با پزشک خود مشورت نمائید .

.  .  .

 منابع  =  تبیان  - ( استان اردبیل )

            تغذیه و سلامت

           همشهری انلاین

کلیه - عملکرد - پیشگیری - نشانه ها - بیماریها

هر انسانی دو کلیه دارد؛ شبیه لوبیا  . که در دو طرف ستون مهره ها در پشت حفره شکمی قرار دارند . قسمت فوقانی، کلیه ها توسط دنده های تحتانی پوشیده شده و هر کلیه در مردان حدود 150 گرم و درزنان حدود 135 گرم وزن دارد. کلیه راست کمی پایین تراز کلیه چپ قرار گرفته است .  

 کلیه ها بعلت عملکرد خاص شان جریان خون زیادی دارند  و توسط بافت چربی که در اطرافشان قرار گرفته و هم چنین عضلات و دنده های تحتانی در قسمت پشتی و شکم و عضلاتش در قسمت جلویی محافظت می شوند .

در قسمت میانی هر کلیه لگنچه کلیه قرار دارد که به عنوان یک مخزن کوچک برای جمع آوری ادرار تولیدی توسط کلیه ها عمل می کند . لگنچه  به یک لوله باریک ختم می شود که این لوله کلیه را به مثانه متصل کرده و با حرکات دودی خود ادرار کلیه و لگنچه را به داخل مثانه هدایت می کند این لوله حالب نامیده می شود .  هم چنین این لوله ها با حرکات دودی خویش و نحوه اتصال شان به مثانه از بر گشت ادرار از مثانه به کلیه جلوگیری می کنند .

 وظایف کلیه ها  برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن و خارج کردن مواد زائد و آب اضافی از بدن است .
آبی که می خوریم پس از جذب از روده ها  داخل جر یان خون شده  و کلیه ها آب اضافه و مواد زائد را از خون پاک می کنند . تولید ادرار توسط کلیه ها شبانه روز ادامه دارد، گر چه در شب ها کمی آهسته تر می شود . کلیه سالم بطور معمول یک تا ۲ لیتر ادرار در روز  بر اساس میزان مایعات دریافتی تولید می‌کند . کلیه سالم قابلیت افزایش فعالیت دارد بطوریکه اگر یک کلیه از دست رود کلیه دیگر بزرگ شده و کار دو کلیه را انجام خواهد داد .
 از سایر عملکرد های کلیه ها می توان به نقش انها در تنظیم فشار خون تولید بعضی مواد هورمونی و ثابت نگه داشتن ترکیبات بدن اشاره کرد .

سه وظیفه اصلی کلیه‌ها

کلیه‌ها آب بدن را تنظیم می‌کنند و برای مناسب نگاهداشتن اب بدن ، اب اضافی را خارج می کند

کلیه‌ها مواد زائد را برداشت می‌کنند
برای عملکرد درست بدن مواد موجود در خون و مایعات بدن باید اندازه مناسبی داشته باشند و حفظ این اندازه بعهده کلیه هاست
 مواد معدنی مانند سدیم و پتاسیم کلسیم و فسفر که از مواد غذایی بدست می اید و برای بدن مفید هستند باید در حد معینی نگهداشته شوند واین وظیفه کلیه هاست که مقدار اضافی مواد را از بدن خارج کنند
همچنین مواد زاید حاصله از مواد  غذایی مانند اوره و کراتی هم باید از بدن دور شوند

خارج ساختن
مواد زاید شیمیایی که ار مصرف  بالاجبار داروها در بدن هستند نیز جز وظایف کلیه هاست

 کلیه‌ها هورمون می‌سازند
کلیه ها سازنده هورمون های شیمیایی بدن ( یعنی پیغامبر های بدن )  هستند این هورمون ها بر تنظیم فشار خون - ساخت گویچه های قرمز  -  برداشت کلسیم از روده ها   فعالیت دارند  .

.   .   .

منابع  =  تبیان  - ( استان اردبیل )

            تغذیه و سلامت

           همشهری انلاین

چطور طحال کار می‌کند؟

طحال اندامی است که در بالای معده و زیر دنده‌های شما در طرف چپ شکم قرار دارد

اندازه طحال تقریبا به اندازه مشت بسته شماست. طحال بخشی از دستگاه لنفاوی شما به حساب می‌آید که به مقابله با عفونت می‌پردازد و مایعات بدنی در حالت تعادل نگه می‌دارد.

طحال حاوی سلول‌های سفید خونی برای مقابله با میکروب‌هاست. طحال همچنین به کنترل مقدار خون در بدن شما کمک می‌کند و سلول‌های خونی پیر و آسیب‌دیده را نابود می‌کند.با اینکه طحال کارکردهای مختلفی در بدن دارد، اما بدن انسان می‌تواند بدون آن هم به حیات خود ادامه دهد، برای همین برداشتن طحال دچار بیماری یا آسیب‌دیده بدون ایجاد آسیب جدید امکان‌پذیر است.

ساختمان طحال

طحال در یک انسان بزرگسال سالم حدود 11 سانتی‌متر درازا دارد. وزن آن معمولا 150 گرم تسن و زیر دنده‌های نهم تا دوازدهم در طرف چپ قرار دارد.

طحال بخشی از دستگاه لنفاوی بدن است. اما مانند تیموس تنها دارای مجاری لنفاوی وابران (خارج کننده مایع لنف) است.

طحال عمدتا از دو نوع بخش ساختمانی به نام پالپ تشکیل شده است:

یکی پالپ سفید که ساختار دایره‌ای شکلی هستند که عمدتا از لنفوسیت تشکیل شده‌اند. کار پالپ‌های سفید مشابه ندول در گره‌های لنفاوی است. اندازه آنها ز 0.25 میلی‌متر تا 1 میلی‌‌متر متفاوت است. در اغلب موارد این پالپ‌های سفید شریانچه‌ای را احاطه می‌کنند، اما گاهی ممکن است در یک طرف شریانچه رشد کنند.

دوم پالپ‌های قرمز که پالپ‌های سفید را احاطه می‌کنند و از بافت همبندی و سینوس‌های طحالی بزرگی تشکیل شده است عمدتا حاوی گلبول‌های قرمز خون و سلول‌های دفاعی به نام ماکروفاژ هستند.و کارکرد اصلی پالپ قرمز فیلترکردن خون از آنتی‌ژن‌ها، میکروب‌ها و گلبول‌های قرمز پیر و آسیب دیده است.

این دو بخش با یک ناحیه حاشیه‌ای از هم جدا می‌شوند. 76 تا 79 درصد طحال از پالپ قرمز تشکیل شده است.

سینوس‌های طحالی که به آنها سینوزوئید می‌گویند، عروق خونی گشادی هستند که نهایتا به وریدهای ترابکولار تخلیه می‌شوند. شکاف‌هایی که درمیان سلول‌‌های پوشاننده درون این سینوس‌ها وجود دارد امکان فیلتر کردن مکانیکی خونی را که به طحال وارد می‌شود، ایجاد می‌کند. سلول‌های غیرطبیعی یا پیرشده که از میان فضاهای باریک میان‌سلولی عبور می‌کند به دشت آسیب می‌بینند و نهایتا بوسیله سلول‌های ماکروفاژ درون پالپ قرمز بلعیده می‌‌شوند.علاوه بر گلبول‌های قرمز پیر، سینوزوئیدها همچنین ذراتی که ممکن است در جریان خون اشکال ایجاد کنند، مانند باقیمانده هسته سلول‌ها یا هموگلوبین‌های تغییرشکل یافته را نیز فیلتر می‌کنند.

ترابکول‌های طحال

 طحال را یک پوشش فیبری-الاستیکی می‌پوشاند، که در ناف طحال به در مسیر عروق خونی به داخل آن می‌رود، به شکل صفحاتی در می‌‌آید. از این صفحات و نیز از سطح داخلی پوشش فیبری- الاستیکی خارجی طحال، نوار فیبری کوچک متعدد که به آنها ترابکول‌های طحال می‌گویند، در همه جهات درون طحال را به واحدهای کوچکی تقسیم می‌کند که اساس کاری طحال را تشکیل می‌دهند.

سلول‌های درون پالپ قرمز

پالپ قرمز متشکل از شبکه‌ای از رشته‌های باریک تورمانند تشکیل شده است که در ادامه شبکه ترابکول‌های طحال قرار می‌گیرند. و بر روی این شبکه سلول‌های پهن شاخه شاخه‌ای قرار می‌‌گیرند. این شبکه توری با خون پر می‌شود.

درون پالپ قرمز این سلول‌ها را به چشم می‌خورند:

• گلبول‌های سفید که به نسبت بیشتری از حدی که در خون دیده می‌شود.
• سلول‌های مدور بزرگی که سلول‌های طحالی نامیده می‌شوند و توانایی حرکاتی مانند آمیب را دارند، و اغلب حاوی رنگدانه و گلبول‌های قرمز در درون‌شان هستند.
• سلول‌های رتیکولوم که هریک حاوی هسته گرد یا بیضی هستند و مانند سلول‌های طحالی ممکن است حاوی رنگدانه‌ها درون خود باشند.
• در طحال جوان ماکروفاژهایی دیده می‌شوند که هر کدام حاوی تعداد زیادی هسته یا یک هسته ترکیبی هستند.

 سایر کارکردهای طحال

 طحال به در تولید گلبول‌های قرمز هم نقش دارد. در حالیکه مغز استخوان محل اولیه تولید خون در بزرگسالان است، طحال تا پنج ماهگی دوران جنینی نقش مهمی در تولید خون دارد. پس از تولد، کارکرد تولید گلبول‌های سرخ در طحال متوقف می‌شود، به جز در موارد برخی از اختلالات خونی.

طحال یک اندام عمده لنفاوی است و کارکرد خود در تولید لمفوسیت‌ها حتی پس از تولد حفظ می‌کند.

برداشتن طحال

 برداشتن طحال با جراحی که به علت بیماری‌های یا آسیب‌دیدگی ممکن است انجام شود، باعث این تغییرات می‌شود:

•  افزایش متوسط در میزان گلبول‌های سفید و پلاکت‌های در گردش.
•  کاهش پاسخدهی به برخی از واکسن‌ها.
•  افزایش حساسیت به عفونت‌های باکتریایی و تک‌سلولی‌ها، به خصوص افزایش خطر ابتلا به عفونت  ناشی از باکتری‌های که کپسول پلی‌ساکاریدی دارند، مانند پنوموکوک که عامل ذات ‌الریه است. 

همشهری انلاین